مباني صدا و تصوير ديجيتال - بخش سوم

هدف از ذكر مثالهاي فوق اين بود كه ادعا كنيم سيگنال ديجيتال هم بيان ديگري از چيزي است كه با سيگنال آنالوگ آنرا بيان كرده بوديم. مثلاً خروجي آنالوگ و ديجيتال تصوير يك دوربين، دو بيان مختلف از يك چيز واحد هستند. در اينجا مهم اين است كه بيانهاي متفاوت از يك چيز يكسان ميتوانند نسبت به همديگر مزايا و يا معايبي داشته باشند.
مثلاً يادگيري زبان چيني و زبان انگليسي را براي بيان يك چيز واحد تصور نمائيد! آيا با همان راحتي كه ميتوانيم عدد 17 را بفهميم معادل لاتين آنرا يعنی “ XVII” را نيز مي فهميم يا معادل عربي آن را.
در سيستمهاي اعداد نيز مبناهاي مختلفي براي شمارش و اعمال رياضي وجود دارد كه در بين آنها سيستمهاي مبناي ده (اعشاري، دسيمال )، مبناي 8 ( اكتال )،مبناي 16 (هگزادسيمال) و مبناي 2(باينري) مشهورترند.
از آنجاكه اعداد در مبناي 2، فقط از دو رقم 0 و 1 ( يا دو حالت صفر و يك يا دو سطح ولتاژ ) تشكيل شدهاند، اين مبنا براي سيستم ديجيتال انتخاب شده است. حال به بيان اعداد يكسان در دستگاههاي مختلف شمارش ميپردازيم:

كوچكترين واحد در اعداد باينري كه ميتواند صفر يا يك باشد را “بيت” (bit) مينامند. مجموعهاي از بيتها در كنار هم را يك كلمه (Word) مينامند. بطور خاص، يك كلمه كه داراي 8 بيت باشد را يك بايت(Byte) مينامند.
معادل اعداد در مبناي 2، سيگنال الكتريكي وجود دارد كه داراي دو سطح بالا بعنوان “1” و سطح پايين بعنوان “0” است. شكل زير بيانگر رابطه بين شكلموج و كلمه باينري معادل آن است.

ميتوان اعداد در مبناهاي مختلف را بهم تبديل كرد. براي تبديل اعداد در مبناي دهدهي به مبناي 2 به مثال زير توجه فرمائيد. فرض كنيد ميخواهيم عدد 18 در مبناي ده را به مبناي 2 تبديل كنيم.

بر اين مبنا روابط منطقي زير تعريف شده است:
در مورد اين گيت هر چيزي که با صفر OR شود خودش و هر چيزي که با يک OR شود يک ميشود:

در مورد اين گيت هر چيزي که با صفر AND شود صفر و هر چيزي که با يک AND شود خودش ميشود:

متمم صفر، يک و متمم يک، صفر ميشود:

در مورد اين گيت هر چيزي که با صفر XOR شود خودش و هر چيزي که با يک XOR شود، متممش ميشود:

متمم گيتهاي فوق نيز به نامهاي NOR، NAND و XNOR وجود دارد. گيت NOT خود متمم گيت بافر است:

گيتهاي فوق، عناصر پايهاي ساخت تمام قطعات و مدارات ديجيتال هستند.
با تشکر از همکار ارجمند جناب آقای مهندس دستغیبی
============================================
پی نوشت:
در پی درخواست یکی از دوستان (م.ی) در رابطه با مشخصات میکروفون و نحوه خرید آن باید عرض کنم که معمولا میکروفونهای معتبر دارای مشخصات فنی لازم برای اطلاع رسانی به خریداران می باشند که یا روی بسته و یا بصورت بروشور داخل بسته نوشته شده است اما برای اطلاعات بیشتر درصورتیکه مایل باشید می توانید به آدرسهای زیر مراجعه نمائید:
http://www.educypedia.be/electronics/microphones.htm
http://www.musiciansfriend.com/document?doc_id=99537
این وبلاگ با هدف توسعه و انتشار مفاهیم صدا و تصویر دیجیتال و IT در صنعت برودکست، به زبان فارسی ایجاد گردیده و امید است که دانشجویان و علاقمندان این حوزه را در به دست آوردن اطلاعات به روز و کامل، یاری دهد.