مقدمه
همه ما امروزه با کانکتورهای کارتهای گرافیکی آشنا هستیم، کانکتورهای متداولی مانند DVI و VGA، اما نسل جدیدی از کانکتورها هم در حال اضافه شدن به کارتهای گرافیکی جدید هستند که شاید با بعضی از آنها مانند HDMI کم و بیش آشنا باشید، اما اغلب شما ممکن است در مورد کانکتور Display Port چیزی نشنیده باشید.

در این مقاله ما سعی می کنیم توضیح مختصری در مورد HDMI و Display Port بدهیم و تفاوت های آنها را معرفی کنیم. البته باید توجه داشت که آنچه ما اینجا به اختصار کانکتور می نامیم، در واقع یک سیستم پیچیده انتقال تصویر و پروتکل های سخت افزاری و نرم افزاری آن است و قضیه صرفا به یک کانکتور فیزیکی خلاصه نمی شود.

کانکتور DVI
یکی از اولین انواع کانکتور تمام دیجیتال مانیتور که پا به عرصه کارتهای گرافیکی گذاشت، کانکتور DVI بود. با وجودی که ماهیت کامپیوتر از روز اول یک ماهیت دیجیتال بوده، اما تا همین اواخر، یعنی تا زمانی که کانکتورهای VGA تنها کانکتور قابل یافت روی کارتهای گرافیکی بودند، سیستم گرافیکی کامپیوترها بر اساس سیگنال آنالوگ کار می کرد. به عبارت دیگر خروجی تصویر در کارت گرافیکی با کمک یکسری D/A تبدیل به سیگنال آنالوگ می شد و به مانیتور که در گذشته فقط CRT و ماهیت آن آنالوگ بود منتقل می شد.

با ورود مانیتورهای LCD به بازار و ماهیت دیجیتال ذاتی آنها، کانکتورهایی مانند DVI هم پا به میدان گذاشتند و کم کم جای کانکتور VGA را گرفتند، طوری که روی بسیاری از کارتهای گرافیکی مدرن دیگر اثر از کانکتور VGA پیدا نمی شود. با این وجود کانکتور DVI به خاطر اینکه قابلیت انتقال تصاویر آنالوگ را هم دارد و با یک تبدیل می توان آن را به مانیتورهای VGA متصل کرد، و به خاطر این که تعداد زیادی مانیتور آنالوگ هنوز موجود است، به این زودی کاملا ناپدید نخواهند شد، هر چند در واقع DVI هم در آخر راه است.

کانکتور HDMI
کانکتور HDMI در سال 2003 ظاهر شد که نسل اول آن قابلیت انتقال تصویر تلویزیونی دیجیتال فشرده نشده با عمق رنگ 48 بیت و 8 کانال صدا و سیگنالهای کنترلی با آنها را داشت. در مورد HDMI نباید فراموش کرد که پایه تولد آن صدا و تصویر دیجیتال و شرکت های وابسته به آن، مانند فیلیپس و سونی بوده است، و قرار بوده این کانکتور جایگزین تمام انواع کانکتور صدا و تصویر مانند RCA, SCART, S-Video شود. استاندارد HDMI کاملا با DVI سازگار است و بنابراین می توان با یک کابل passive ساده، این دو نوع کانکتور را به هم تبدیل کرد (یعنی یک طرف DVI و طرف دیگر HDMI). آخرین نسخه استاندارد HDMI که در سال 2010 منتشر شده است می تواند تصویر با رزولوشن 4096 در 2160 و سیگنال 3D به همراه یک کانال برگشت صدا و یک کانال اترنت داخلی را روی سیم HDMI داشته باشد، که این برای یک سینمای خانگی با سایز بسیار بزرگ هم کفایت می کند. این نسخه استاندارد پهنای باند 10.4 گیگابایت بر ثانیه را فراهم می کند. در جدول زير انواع نسخه هاي اين استاندارد را مشاهده مي کنيد:

HDMI History

FeaturesYear Version
Bandwidth 4.95 Gbps, 24-bit, 165 MHz20021.0
DVD Audio
1.1
SACD Audio
1.2
supports 2560x1440 HDTV resolution, 48-bit "deep color," the xvYCC color space and high-definition surround sound (TrueHD and DTS-HD). HDMI 1.3 also added cable categories: Category 1 cables are used for 720p and 1080i TVs, while Category 2 cables are required for 1080p TVs20061.3
Technical Improvements
1.3a
Strict Compliance with Spec
1.3b
HDMI 1.4 added home theater enhancements and new cables, while using plugs and sockets that are compatible with older HDMI cables. Support for 3D formats, 4K resolution and camera colors was included (sYCC601, AdobeRGB, and AdobeYCC601 color spaces render still images more accurately on TVs). HDMI 1.4 allows the TV to optimize picture settings by letting the source device declare its content type, such as a movie, game or stills. Ethernet Over HDMI, Audio Return Channel for Home Theaters, Automotive Connection System20091.4
Formats for 3D broadcasting. The frame packing method combines left and right frames into one without any loss of resolution. The side-by-side and top-and-bottom methods halve the horizontal and vertical resolution, respectively, to combine the two frames into one for broadcast transmission20101.4a



سیستم HDMI از فضای رنگ (Color Space) سیستم xvYCC پشیبانی می کند و بنابراین گاموت 1.8 برابر بیشتر از RGB سنتی را ارائه می کند.

براي اطلاع بيشتر دوستان از نحوه سربندي اين کانکتور شکل زير اطلاعات مناسبي را ارائه مي کند:

کابل HDMI در دو نوع استاندارد یا Category 1 برای نسخه های 1.0 تا 1.2 این استاندارد و کابل سرعت بالا یا High Speed یا Category 2 برای نسخه های 1.3 و 1.4 این استاندارد موجود است، بنابراین در هنگام خرید کابل hdmi به مدل آن توجه کنید. کانکتور hdmi در دو نوع single link یا Type A با 19 Pin و نوع double link یا Type B با 29 Pin موجود است.

لازم به ذکر است که براي استفاده از اين نوع کانکتور محدوديت فاصله وجود دارد و براي فاصله مورد نياز بايد از کابل مشخصي استفاده نماييد که در عکس زير توضيحات و کاربري مربوط به هريک آورده شده است:


کانکتور DisplayPort

سیستم Display Port یا بصورت اختصار DP از سال 2006 و توسط سازمان VESA با هدف صفحه نمایش های کامپیوتری ارائه شد. یک تفاوت اصلی DP با HDMI از همین جا و از خواستگاه آنها ایجاد می شود که یکی با هدف AV دیجیتال و دیگری با هدف صفحات نمایش کامپیوتری دیجیتال بوده است. یک مزیت عمده DP نسبت به HDMI این است که Royalty Free است. در حال حاضر هر سازنده ای که از پورت hdmi استفاده می کند به ازای هر پورت آن باید 4 سنت به مجمع HDMI حق استفاده بپردازد، یعنی در یک تلویزیون با 4 پورت hdmi از قیمت آن 16 سنت حق استفاده از سیستم HDMI است که در با احتساب میلیون ها پورت hdmi که ماهیانه در دستگاههای مختلف در حال نصب هستند رقم کلانی می شود، اما DP چنین محدودیتی ندارد. از آنجا که HDMI و DP بصورت ذاتی با هم مختلف هستند نمی تواند با تجهیزات passive آنها را به هم وصل کرد، مگر در نسخه های جدیدتر DP که به نام DP++ شناخته می شوند و می توانند multi mode connection داشته باشند. در این حالت پورت DP می تواند یک hdmi تک لینک هم داشته باشد و با یک تبدیل DP را به hdmi متصل کرد.
DP می تواند در حالت های 1، 2 و 4 لینک کار کند که استاندارد 1.2 آن (سال 2009) اجازه می دهد سرعت مجموع این لینک ها تا 17.28 گیگابایت بر ثانیه کار کند که در حدود 1.7 برابر استاندارد فعلی hdmi است. در DP حداکثر طول کابل برای کابل مسی 3 متر و برای انواع مبتنی بر فیبر 15 متر یا بیشتر است.

 

مزایای DP به HDMI

  • DP رویالتی فری است و قوانین کمتری هم برای پیاده سازی دارد.
  • DP نسبت به آخرین نسخه HDMI تقریبا 1.7 برابر سریعتر است.
  • DP قابلیت اتصال چند مانیتور به یک کابل را فراهم می کند. نسخه 1.2 این استاندارد امکان اتصال تا 4 مانیتور هر کدام با رزولوشن 1920 در 1200 را بصورت daisy chain (که هر کدام هم یک بخش مجزا از دسکتاپ را نشان می دهند) فراهم می کند. daisy chain حالتی است که کابل از دستگاه اول به دستگاه دوم، از دومی به سومی و الی آخر می رود و در آخری بسته (terminate) می شود.
  • DP یک کانال دو طرفه دیتا با پهنای باند 720 مگابیت بر ثانیه (مجزا از لینکهای تصویر) دارد که می تواند برای مقاصدی مانند انتقال سیگنال USB یا میکروفن از مانیتور به کامپیوتر استفاده شود.
  • DP قابلیت کار با مانیتورهای Direct Drive را دارد که برای لپ تاپهایی که می خواهند به مانیتور بیرونی (اکسترنال) متصل شوند بسیار مهم است.
  • DP بر خلاف کانکتور HDMI که روی آن خاری برای محکم کردن کانکتور ندارد، دارای یک سیستم خار مطمئن برای اتصال (retention) است که مانع بیرون افتادن خود به خود مانیتور می شود.

نتیجه گیری
نمی توان گفت که HDMI و DP برای رقابت و حذف همدیگر آمده اند، بلکه بیشتر این دو تکنولوژی با دو خواستگاه متفاوت خود در کنار هم باقی خواهند ماند و به نوعی بصورت مکمل هم عمل خواهند کرد. بنابراین نمی توان به این زودی انتظار داشت که یکی دیگری را حذف کند. نکته مهمی که باید به خاطر داشت این است که بسیاری از افراد کانکتور HDMI را با DP اشتباه می گیرند. کانکتور HDMI از دو طرف دارای انحنا است، در حالیکه کانکتور DP تنها از یک طرف دارای انحنا است. علاوه بر این کانکتور بیشتر کارتهای گرافیکی جدید DP است.

یک نکته جنبی
علاوه بر استانداردهای مبتنی بر سیم مانند DP و HDMI، استانداردهایی برای انتقال تصویر بصورت بی سیم هم وجود دارند. یکی از این استانداردها WHDI یا Wireless Home Digital Interface است که امکان ارسال تصویر بصورت بی سیم تا فاصله 30 متری با رزولوشن 1080p یعنی 3 گیگابیت بر ثانیه را فراهم می کند. این استاندارد بر پایه کارهایی است که شرکت Aminom برای انتقال تصویر بی سیم انجام داده بود و می تواند به عنوان مثال، تصویر یک Blueray player را به چندین دستگاه تلویزیون در یک خانه بصورت بی سیم پخش کند.